🍴 سری یا موازی؟ تفاوت را با دو LED ببین
این پایهایترین انتخابی است که در هر مداری میکنی، و بهترین راه فهمیدنش آزمایش با دو LED است.
سری — پشت سر هم
قطعهها روی یک مسیر واحد، مثل مهرههای گردنبند. دو قانون:
- جریان در همه یکی است.
- ولتاژ بینشان تقسیم میشود.
مقاومت کل = جمع ساده. دو مقاومت ۲۲۰ اهمی سری میشوند ۴۴۰.
موازی — هرکدام روی شاخهی خودش
- ولتاژ روی همه یکی است.
- جریان بینشان تقسیم میشود.
مقاومت کل از همه کمتر میشود. دو مقاومت ۲۲۰ اهمی موازی میشوند ۱۱۰ — چون برق حالا دو راه دارد.
آزمایشی که همهچیز را روشن میکند
دو LED قرمز را با یک باتری ۳ ولتی امتحان کن:
- موازی: هر دو روشن میشوند، چون هرکدام کل ۳ ولت را میگیرند.
- سری: هیچکدام روشن نمیشوند! چون هر LED قرمز حدود ۲ ولت میخواهد و ۳ ولت بین دوتا تقسیم میشود — به هیچکدام ۲ ولت نمیرسد.
همین یک آزمایش، مفهوم «تقسیم ولتاژ» را برای همیشه جا میاندازد.
چرا خانهها موازی سیمکشی میشوند؟
چون در سری، سوختن یک لامپ همه را خاموش میکند — مثل چراغهای قدیمی کریسمس که با خرابشدن یک حباب، کل رشته خاموش میشد. در موازی هر لامپ مستقل است.
در پروژههای خودت
- مقاومت محافظ LED همیشه سری با آن است.
- چند LED که باید مستقل روشن شوند، موازی و هرکدام با مقاومت خودش.
- باتریها را سری ببندی ولتاژ زیاد میشود، موازی ببندی ظرفیت.