💧 ولتاژ، جریان و مقاومت — با مثال لولهی آب
این سه کلمه پایهی همهچیزند و قاطیکردنشان رایجترین سردرگمی شروع کار است. مثال آب، همهچیز را روشن میکند.
مثال لولهی آب
- ولتاژ = فشار آب. چقدر آب را هل میدهد. واحد: ولت (V)
- جریان = مقدار آبی که رد میشود. واحد: آمپر (A)
- مقاومت = باریکی لوله. چقدر جلوی عبور را میگیرد. واحد: اهم (Ω)
رابطهشان: قانون اهم
V = I × R
فشار بیشتر (ولتاژ) یعنی آب بیشتر (جریان). لولهی باریکتر (مقاومت) یعنی آب کمتر. همین.
یک نکته که همه را گیر میاندازد
ولتاژ را منبع تعیین میکند — باتری ۹ ولتی همیشه ۹ ولت است. ولی جریان را مدار تعیین میکند: باتری «۹ ولت میدهد» ولی جریانی که میکشی به مقاومت مدارت بستگی دارد.
برای همین میشود یک باتری ۹ ولتی را به LED وصل کرد و سوزاندش، ولی همان باتری با مقاومت ۴۷۰ اهمی هیچ مشکلی ایجاد نمیکند.
کدامشان خطرناک است؟
جریان، نه ولتاژ. یک جرقهی الکتریسیتهی ساکن هزاران ولت است ولی بیخطر، چون جریانش تقریباً صفر است. برق ۲۲۰ ولت پریز خطرناک است چون میتواند جریان زیادی بدهد.
البته ولتاژ بالا معمولاً جریان بالا هم میآورد، پس هر دو را جدی بگیر. خبر خوب: ۳ تا ۹ ولت پروژههای ما کاملاً بیخطر است.
توان — مفهوم چهارم
P = V × I میگوید قطعه در هر ثانیه چقدر انرژی مصرف میکند و چقدر گرم میشود. برای همین یک مقاومت ۰٫۲۵ واتی نباید بیشتر از آن توان بگیرد.
این سه مفهوم را با مولتیمتر مجازی ببین 💧