🎛️ پتانسیومتر (ولوم)

پتانسیومتر یا ولوم چیست؟ آموزش ساده مقاومت متغیر برای کودکان: سه پایه، تقسیم ولتاژ، خواندن با analogRead آردوینو و کنترل نور LED — با شبیه‌ساز آنلاین فارسی.

پتانسیومتر چیست؟

پتانسیومتر (یا به قول همه «ولوم») یک مقاومت متغیر است: با چرخاندن سرش، مقاومت کم و زیاد می‌شود. همان چیزی که صدای رادیو یا نور چراغ‌خواب را کم و زیاد می‌کند!

چطور کار می‌کند؟ (تقسیم ولتاژ)

داخل پتانسیومتر یک نوار مقاومتی است و یک «لغزنده» رویش حرکت می‌کند. اگر دو سر نوار را به ۵ ولت و GND وصل کنی، پایه‌ی وسط (لغزنده) ولتاژی بین ۰ تا ۵ ولت می‌دهد — بسته به این که کجا ایستاده باشد. به این می‌گویند «مقسم ولتاژ».

خواندن با آردوینو

پین‌های A0 تا A5 آردوینو «آنالوگ» هستند: به‌جای فقط ۰ و ۱، عددی بین ۰ تا ۱۰۲۳ می‌خوانند. ولوم تا ته چپ = ۰، تا ته راست = ۱۰۲۳.

کد آردوینو — کنترل نور LED با ولوم

void setup() {
  pinMode(9, OUTPUT);
  Serial.begin(9600);
}
void loop() {
  int val = analogRead(A0);        // 0 تا 1023
  int bright = val / 4;            // 0 تا 255 برای PWM
  analogWrite(9, bright);          // نور LED
  Serial.println(val);
  delay(50);
}

کجاها استفاده می‌شود؟

• ولوم صدا در بلندگو و هدفون
• کنترل سرعت ماشین‌کنترلی و ربات
• تنظیم دما در اتو و سماور برقی
• دسته‌های بازی (جوی‌استیک = دو پتانسیومتر!)

اشتباهات رایج

• وصل‌کردن پایه‌ی وسط به تغذیه به‌جای خروجی — تقسیم ولتاژ کار نمی‌کند.
• خواندن با digitalRead به‌جای analogRead — فقط ۰ یا ۱ می‌گیری.

پروژه‌هایی که از این قطعه استفاده می‌کنند

قطعات مرتبط